Prosta spółka akcyjna musi zgłosić swoich beneficjentów rzeczywistych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych w terminie 14 dni roboczych od dnia wpisu do KRS. Zgłoszenie jest bezpłatne i składa się elektronicznie. Obowiązek wynika z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i dotyczy każdej P.S.A. niezależnie od skali działalności.
Kto jest beneficjentem rzeczywistym w prostej spółce akcyjnej?
Beneficjentem rzeczywistym jest osoba fizyczna sprawująca bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką. W praktyce chodzi o osobę posiadającą ponad 25% ogólnej liczby akcji albo ponad 25% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu.
W prostej spółce akcyjnej liczy się to inaczej niż w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. P.S.A. emituje akcje beznominalowe, więc próg 25% ustala się według liczby akcji, a nie wartości wniesionego wkładu. Akcjonariusz, który objął akcje za wkład w postaci pracy lub usług, może więc być beneficjentem rzeczywistym mimo braku wkładu pieniężnego.
Jeżeli żadna osoba nie przekracza progu 25%, beneficjentem rzeczywistym zostaje osoba zajmująca wyższe stanowisko kierownicze. W P.S.A. oznacza to członka zarządu albo — jeżeli spółka wybrała ten model — dyrektora zasiadającego w radzie dyrektorów.
Jaki jest termin zgłoszenia do CRBR?
| Sytuacja | Termin |
|---|---|
| Pierwszy wpis spółki do KRS | 14 dni roboczych od dnia wpisu |
| Zmiana danych wymagająca wpisu do KRS | 14 dni roboczych od dnia wpisu zmiany |
| Zmiana niewymagająca wpisu do KRS | 14 dni roboczych od dnia zmiany |
Do biegu terminu nie wlicza się sobót ani dni ustawowo wolnych od pracy. W praktyce daje to około trzech tygodni kalendarzowych.
Uwaga na zmianę przepisów. Dla spółek wpisanych do KRS przed 10 listopada 2022 roku obowiązywał krótszy, siedmiodniowy termin. Obecnie dla wszystkich nowych zgłoszeń obowiązuje termin czternastodniowy.
Jak sprawdzić firmę w CRBR?
Rejestr prowadzi Ministerstwo Finansów, a dostęp do niego jest jawny i bezpłatny. Aby sprawdzić beneficjenta rzeczywistego dowolnej spółki:
- Otwórz wyszukiwarkę CRBR
- Wybierz opcję „Wyszukaj beneficjenta”
- Wpisz NIP spółki — wyszukiwarka działa po numerze identyfikacyjnym, nie po nazwie
- Pobierz wynik jako plik PDF lub XML
Wyszukiwanie nie wymaga logowania ani zakładania konta. Dane są dostępne dla każdego, ponieważ jawność rejestru jest jego podstawowym założeniem.
Jeżeli wynik wyszukiwania budzi wątpliwości — na przykład dane nie zgadzają się ze strukturą właścicielską wynikającą z KRS — najczęściej oznacza to, że spółka nie zaktualizowała wpisu po zmianach. Sprawdzimy i poprawimy wpis Twojej spółki.
Jakie dane trzeba zgłosić?
O spółce: nazwa, forma organizacyjna, siedziba, numer KRS oraz NIP.
O każdym beneficjencie rzeczywistym: imię i nazwisko, obywatelstwo, państwo zamieszkania, numer PESEL (lub data urodzenia, jeżeli PESEL nie został nadany) oraz informacja o wielkości i charakterze udziału.
Zgłoszenie podpisuje osoba uprawniona do reprezentacji spółki — podpisem kwalifikowanym albo profilem zaufanym. Nie można tego zlecić pełnomocnikowi, ponieważ ustawa wymaga podpisu reprezentanta spółki.
Jak zgłosić zmianę danych w CRBR?
Każda zmiana w strukturze właścicielskiej lub w organach spółki wymaga aktualizacji wpisu. Dotyczy to między innymi:
- sprzedaży akcji zmieniającej udział powyżej lub poniżej progu 25%,
- emisji nowych akcji,
- zmiany w zarządzie lub radzie dyrektorów,
- zmiany danych osobowych beneficjenta rzeczywistego.
Aktualizacji dokonuje się tą samą drogą co pierwszego zgłoszenia, w terminie 14 dni roboczych.
Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?
| Kto | Za co | Kara |
|---|---|---|
| Spółka | brak zgłoszenia, spóźnienie lub dane niezgodne ze stanem faktycznym | do 1 000 000 zł |
| Beneficjent rzeczywisty | nieprzekazanie spółce informacji potrzebnych do zgłoszenia | do 50 000 zł |
Podstawa prawna: art. 153 oraz art. 153a ustawy z dnia 1 marca 2018 roku o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
Kara nie jest nakładana automatycznie. W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiały się wyroki uchylające decyzje o karze w sytuacji, gdy spółka usunęła naruszenie. Nie warto jednak na tym polegać — zgłoszenie w terminie jest znacznie prostsze niż spór z organem.
Potrzebujesz pomocy przy zgłoszeniu?
Jeżeli nie chcesz zajmować się tym samodzielnie, zgłosimy beneficjenta rzeczywistego za Ciebie. Ustalimy, kto w Twojej spółce jest beneficjentem, przygotujemy komplet danych, a Ty tylko podpiszesz gotowe zgłoszenie.
___________________________________________________
Inne, ciekawe wpisy: